شمس الدين حافظ
409
ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )
325 - « لطف خداوندگار » صوفى گلى بچين و مرقّع به خار بخش * وين زهدِ تلخ را به مىِ خوشگوار بخش طامات و شطح در رهِ آهنگ چنگ نِه * تسبيح و طَيلَسان به مى و ميگسار بخش زُهدِ گران كه شاهد و ساقى نمىخرند * در حلقهء چمن به نسيمِ بهار بخش را هم شرابِ لعل زد ، اى ميرِ عاشقان * خونِ مرا به چاهِ زنخدان يار بخش يا رب به وقتِ گل ، گنهِ بنده عفو كن * وين ماجرا به سروِ لبِ جويبار بخش اى آنكه ره به مشربِ مقصود بردهاى * زين بحر ، قطرهاى به من خاكسار بخش شكرانه را كه چشمِ تو روىِ بتان نديد * ما را به عفو و لطفِ خداوندگار بخش ساقى چو شاه نوش كند بادهء صبوح * گو جامِ زر به حافظِ شبزندهدار بخش * توضيحات : صوفى ( درويش ) مرقع ( لباس پارهپاره ) زهد تلخ ( زهد آميخته با تعصب ) طامات ( خودنمايى - غرور ) شطح ( بوى غرور و خودپسندى ) طيلسان ( لباس قضاوت شرع - كرباس بلند اشراف عرب ) زهد گران ( پارسايى متعصبانه ) شاهد ( زيباروى ، معشوق ) شراب لعل ( شراب سرخ ) را همزد ( رهزن دل شد ) ماجرا ( سرگذشت ) مشرب مقصود ( آبشخور مراد ) بحر ( دريا ) بادهء صبوح ( شراب صبحگاهى ) جام زر ( ساغر زرين ) معنى بيت ( 1 ) ( اى درويش گل بچين و باده بنوش و از گل لذت ببر و لباس ريا و تزويرى كه پوشيدهاى به خار ببخش و اين پارسايى رياكارانه و متعصبانه را با شراب خوشگوار عوض كن ) معنى بيت ( 2 ) ( ادعاى كشف و كرامات و غرور خودپسندى و لاف صوفيانه را در راه نغمه چنگ به كنارى بگذار و تسبيح و رداى قضاوت و فقه را به باده نوشين بده و ساغر بگير و بنوش ) معنى بيت ( 3 ) ( پارسايى متعصبانه را كه در نظر ساقى و معشوق ارزش ندارد در مجمع گلهاى بهارى به شراب بده ) . * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - خواجه در بيتهاى 4 و 5 و 7 به ترتيب فرمايد : ( اى سرحلقهء ارادتمندان امير عاشقان شراب سرخ ، دزد دلم شد و اسرار عشق مرا آشكار كرد تو را به چاه زنخدان و چانه محبوب مرا عفو كن و از كشتنم صرفنظر كن ) ( پروردگارا در موسم بهار و گل از خطاى بندهء خود كه شراب مىنوشد صرفنظر كن ، و اين ماجرا را به سرو كنار جوى ببخشاى ) ( اى زاهد متعصب به شكرانه آنكه روى نيكورويان را نديدى تا عاشق شوى ، ببخشايش و به مهربانى خداوند بر ما رحمت آور كه دل از دست دادهايم ) و در بيت آخر فرمايد : ( اى ساقى ، چون شهريار شراب صبحگاهى بنوشد ، بگو كه ساغر زرين به حافظ عطا كند كه هر شب تا بامداد در كار دعاگويى است ) تفسير كنيد . 2 - زمان براى اجراى اين نيت زود مىباشد پس به يكى از مشاهد متبركه برويد و دعا و نذر خود را ادا كنيد . 3 - چون به مردم كمك مىكنيد و قلبى مهربان داريد ، خداوند نيز به شما يارى مىكند ، بهتر است كه در اين كار درنگ كنيد و آن را به زمان ديگر موكول سازيد چون اسباب و لوازم ضرورى آن فراهم نمىباشد . 4 - مسافرت را توصيه مىكنم ، خريدوفروش تفاوتى ندارد ، حسودان در كمين زندگى شما هستند ، همسرى مهربان و باوفا داريد و فكر مىكنيد ، بد عمل مىكند درحالىكه تمام انديشهاش شما مىباشيد ، اگر گمشدهاى داريد در 10 شب متوالى از سوره مباركه « الحجر » آيه 14 تا 8 آيه بعد از آن را با حضور قلب و معنى بخوانيد كه گشايش بسيار است ، يكى از اقوام سخت به شما نيازمند است به او كمك كنيد كه مستجابالدعوه مىباشد .